Gŵyl Fwyd a Chrefft y Frenni

Saif pentref CRYMYCH yng ngogledd Sir Benfro ryw 8 milltir i'r de o Aberteifi, 16 milltir i'r dwyrain o Abergwaun a 10 milltir i'r gorllewin o Gastell Newydd Emlyn ar y briffordd A478 sy'n rhedeg o Aberteifi i Ddinbych y Pysgod. Dyma brif bentref gogledd y sir lle triga ryw 600 o bobl ac mae'n ganolfan marchnad a masnach pwysig i drigolion yr ardal.

Deillia enw'r pentref o'r 'Crymych Arms Hotel' a oedd ar un adeg yn ffermdy ar groesffordd lle deuai chwe ffordd ynghyd. Yn ystod y ddeunawfed ganrif a'r bedwaredd ganrif ar bymtheg yr oedd y pentref yn un o mannau ymgynnull ar gyfer gyrru gwartheg ar hyd llwybr y porthmyn. Yr oedd y llwybr cynhanesol hwn yn dirwyn ar hyd crib mynyddoedd y Preseli o Gas-mael yn y gorllewin. Gyda dyfodiad y rheilffordd yn 1875 tyfodd y pentref yn gyflym iawn. Ymestynnwyd y rheilffordd o Hendy-Gwyn hyd at Aberteifi yn 1886. Daeth y rheilffordd a ffyniant yn ei sgil ond fe'i caewyd yn 1962. Gellir gweld olion yr orsaf hyd heddiw ac fe erys y neuadd farchnad a godwyd yn 1911. Bellach mae'r briffordd A478 yn dirwyn drwy Grymych sy'n parhau yn ganolfan farchnad o bwys gan wasanaethu ardal wledig helaeth iawn.

Edrych lawr ar Crymych Arms (Cliciwch ar y llun i gael un mawr)

Garej Preseli (Cliciwch ar y llun i gael un mawr)

Diwrnod Mart Crymych (Cliciwch ar y llun i gael un mawr)